Het is een argument dat vleeseters graag opvoeren in een gesprek met vegans: soja zou slecht zijn voor het milieu. En hoewel je als vegan soja, tofu en tempeh prima links kunt laten liggen, zochten wij voor je uit hoe schadelijk deze vleesvervangers nou echt zijn.

Voor de aanleg van sojaplantages worden inderdaad bossen gekapt. De meeste soja wordt verbouwd in Zuid-Amerika. Om daar plek voor te maken, wordt in het Amazonegebied elk jaar 1 tot 2 miljoen hectare aan natuurgebied ontbost. Dat is slecht voor het milieu en leidt tot het uitsterven van zeldzame plant- en diersoorten. Belangrijk om daarbij te vermelden is dat meer dan 70% van die soja dient als ingrediënt voor veevoer, en dus bijdraagt aan de vervuilende vee-industrie. Als vegan soja eten in de vorm van een vleesvervanger of plantaardige melk is dus niet per se sustainable, maar als consument van vlees, zuivel of eieren draag je indirect nog meer bij aan de oorzaak van ontbossing. Nu is het geen discussie wie het ‘beter’ doet dan de ander. Voor soja worden nu eenmaal bossen gekapt. Wel is het belangrijk om het complete verhaal daarachter te kennen. Alleen al om veevoer te verbouwen voor al het vee in Nederland worden elk jaar 1 miljoen voetbalvelden vol soja gebruikt. Die soja wordt uit Zuid-Amerika gehaald, omdat dat goedkoper is dan soja uit Europa. Uiteindelijk wordt ‘slechts’ 3 tot 4% van de Zuid-Amerikaanse sojateelt gebruikt voor vleesvervangers als een sojaburger. Bovendien blijkt dat voor een vlees-hamburger indirect vijf keer zoveel soja nodig is.

Duurzame en niet-duurzame soja

Er is een verschil tussen duurzame en niet-duurzame soja. De niet-duurzame soja die voor ontbossing zorgt, leidt tot verwoestijning en erosie. Producten die genetisch gemodificeerde soja bevatten, bevatten een GMO-etiket waarop je dit kunt zien. Genetisch gemodificeerde soja zit niet alleen in vlees(vervangers). Sojaolie wordt ook gebruikt in margarine, koekjes en nog veel meer. En het doet dienst als biobrandstof. Toch is niet alle soja per definitie slecht. Duurzame soja is niet genetisch gemodificeerd en heeft een biologisch keurmerk. Deze soja voldoet aan criteria om erosie tegen te gaan en de biodiversiteit te behouden. Er zijn verschillende duurzame sojakeurmerken. Een daarvan is Proterra. Een belangrijk uitgangspunt hiervan is dat gebieden met inheemse vegetatie en een hoge beschermingswaarde na 2004 niet meer mogen worden omgezet in landbouwgebied.  Regenwouden, oevervegetatie, wetlands, moerassen en andere gebieden met een hoge beschermingswaarde gedefinieerd door het HCVA-netwerk blijven zo behouden.

Zoals gezegd kun je als vegan prima zonder soja. Je hebt het echt niet nodig om je eiwitten binnen te krijgen. Die haal je gewoon uit peulvruchten, quinoa, havermout, noten, zaden en groenten als broccoli en spinazie. Wil je toch soja eten en vind je duurzaamheid belangrijk? Let er dan op dat het product een biologisch keurmerk bevat.